Chị T. nằm viện ba tuần vì một cơn bệnh không nhẹ. Vết đau ở thân đã đủ mệt. Nhưng điều khiến chị kiệt sức hơn lại là những đêm trắng nghĩ ngợi: rồi mình sẽ ra sao, con cái tính sao, công việc bỏ dở thế nào. Cơn đau thân thì có lúc dịu, lúc bùng. Nhưng nỗi lo trong đầu thì gần như không tắt. Nhiều người bệnh kể lại y như vậy: đau đã đành, nhưng cái mệt nhất là tâm cứ quay cuồng theo cơn đau.
Trong Tử Vi, cung Tật Ách là nơi nhìn về sức khỏe, bệnh tật, những giới hạn của thân thể. Người có cung Tật Ách được xem là nhạy cảm, dễ đau ốm, thường được nhắc nhớ chăm sóc thân này kỹ hơn. Nhưng cần nói rõ: đây chỉ là một lăng kính để nhận diện xu hướng, không phải lời tiên đoán về bệnh tật của một người, càng không phải điều gì cố định không thể sống tốt cùng nó. Ai cũng có cách nhìn nhận và ứng xử của riêng mình trước tấm thân này, bất kể lá số nói gì.
Điều thú vị là Đức Phật cũng nói đến chuyện thân đau. Ngài không hứa ai tu tập rồi sẽ không còn bệnh, không còn đau. Ngài chỉ ra một sự thật rất thực tế: khi thân bị một cơn đau, người thường bị đau thêm một lần nữa, bởi chính tâm mình. Đau thân là mũi tên thứ nhất, ai có thân đều không tránh khỏi. Nhưng lo sợ, sầu muộn, oán trách, cứ nghĩ tới nghĩ lui về cơn đau ấy, lại là mũi tên thứ hai, mũi tên do chính tâm ta bắn thêm vào mình. Người không được học, không được nhắc, thường trúng cả hai mũi tên. Người có sự quán chiếu thì chỉ chịu mũi tên thứ nhất, không tự cộng thêm mũi tên thứ hai.
Đoạn kinh sau đây, trong Kinh Tên (SN 36.6), Đức Phật nói cụ thể về việc này. Mời bạn đọc chậm rãi:
01Lời Kinh
“Và này các Tỷ-kheo, bậc Ða văn Thánh đệ tử khi cảm xúc khổ thọ thời không có sầu muộn, không có than vãn, không có khóc lóc, không có đấm ngực, không có đi đến bất tỉnh. Vị ấy chỉ cảm thọ cảm giác một cảm thọ, tức là cảm thọ về thân, không phải cảm thọ về tâm. Ví như, này các Tỷ-kheo, có người bị người ta bắn một mũi tên. Họ không bắn tiếp người ấy với mũi tên thứ hai.
— Kinh Tên (SN 36.6), bản dịch HT. Thích Minh Châu
02Tuệ Duyên gợi ý thực hành
Từ lời Kinh trên, Tuệ Duyên gợi ý vài điều nhỏ, không phải để hết đau, mà để đừng tự cộng thêm khổ:
1. Khi cơn đau xuất hiện, thử gọi tên nó thật đơn giản: “đây là cảm giác đau ở thân”. Không thêm câu chuyện “tại sao lại là mình”, “rồi sẽ ra sao”. Chỉ gọi tên cảm giác, để nó là nó, không kéo theo một chuỗi suy diễn.
2. Khi thấy mình bắt đầu lo, sợ, giận, hãy thử phân biệt: đây là phản ứng của tâm, không phải cơn đau của thân. Hai thứ khác nhau. Nhìn thấy sự khác nhau ấy, tâm sẽ bớt bị cuốn theo.
3. Có thể tập ngồi yên vài phút mỗi ngày, chỉ để quan sát hơi thở ra vào. Đây không phải cách chữa bệnh, cũng không phải phép màu. Đây là cách tập cho tâm quen với việc đứng lại, thay vì phản ứng ngay lập tức mỗi khi có cảm giác khó chịu.
Những việc này không thay thế thuốc men, không thay thế bác sĩ. Đây chỉ là cách tập cho tâm bớt tự làm khổ mình thêm, bên cạnh việc điều trị bình thường.
Một việc làm ngay hôm nay
Hôm nay, nếu bạn đang có một nỗi đau nào đó, dù nhỏ, dù lớn, hãy dành ra khoảng năm đến mười phút ngồi yên một mình. Lấy giấy hoặc chỉ trong đầu, viết ra hai cột: một bên là “đau” — những gì thân đang thật sự cảm nhận. Một bên là “lo” — những suy nghĩ, dự đoán, sợ hãi đang chạy trong đầu về cơn đau đó. Gọi tên cho rõ: đâu là đau, đâu là lo. Chỉ cần nhìn thấy ranh giới ấy, bạn đã bớt đi một phần sức nặng, phần do chính tâm mình cộng thêm vào.
---
Phần trích trong mục Lời Kinh là nguyên văn bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu. Phần thực hành phía dưới là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh.
Nguồn trích:
- Kinh Tên (SN 36.6), bản dịch HT. Thích Minh Châu
Muốn biết vùng đời sống nào đang cần bạn để tâm nhất lúc này, bạn có thể xem lá số của mình.
Muốn đọc kỹ hơn nữa, bản luận giải tử vi đầy đủ dạng PDF được viết riêng cho lá số của bạn — đủ mười hai cung, kèm vận trình mười năm.