Có người vừa mất việc, ngồi trong quán cà phê nhìn hồ sơ xin việc của mình mà thấy xa lạ. Có người vẫn đi làm mỗi ngày, nhưng trong lòng đã nghỉ việc từ lâu — làm cho xong, chờ hết giờ, chán từ sáng đến tối. Cả hai đều mang một nỗi đau giống nhau: cảm giác nghề nghiệp không còn là chỗ để mình sống, mà là chỗ để mình chịu đựng.
Trong Tử Vi, vùng đời sống này thường được nhìn qua cung Quan Lộc — cung nói về con đường sự nghiệp, sự nghiệp thăng trầm, thuận nghịch ra sao. Cần nói rõ: đây chỉ là một lăng kính để gọi tên xu hướng, không phải lời tuyên án cho cả đời người. Cung Quan Lộc có thể gợi ý một giai đoạn nhiều biến động, nhiều thử thách trong công việc — nhưng nó không quyết định bạn sẽ mãi thất nghiệp hay mãi chán nghề. Nó chỉ là điểm khởi đầu để mình hỏi: vậy bây giờ, mình sống với công việc như thế nào?
Đức Phật, khi được hỏi làm sao để đời sống của người tại gia được an ổn, không né tránh chuyện nghề nghiệp. Ngài không dạy người ta ngồi chờ duyên lành, mà chỉ thẳng: muốn đời sống vững, trước hết phải có nghề để sống, và phải biết cách giữ nghề ấy cho đàng hoàng. Đây là điều rất thực tế, không mơ hồ.
Cái khó của người thất nghiệp hoặc chán nghề, nhìn kỹ, thường không chỉ nằm ở hoàn cảnh bên ngoài. Nó còn nằm ở cách tâm mình đối diện với công việc: có đủ sự tháo vát để xoay chuyển khi khó, có đủ sự phòng hộ để giữ được thành quả đã làm ra, có bạn tốt để nương theo, có cách sống điều hòa để không cạn sức giữa đường. Thiếu một trong những điều này, dù có việc làm cũng dễ chán, dù có cơ hội cũng dễ để tuột mất.
Đức Phật đã nói về điều này với người Koliya tên Byagghapajja, khi ông hỏi làm sao để đời sống hiện tại được an vui. Xin mời bạn đọc chậm đoạn Kinh sau.
01Lời Kinh
“Ở đây, này Byagghapajja, thiện nam tử làm nghề gì để sống, hoặc nghề nông, hoặc đi buôn, hoặc nuôi bò, hoặc làm người bắn cung, hoặc làm việc cho vua, hoặc bất cứ nghề gì, trong các nghề ấy, người ấy thiện xảo, không biết mệt, biết suy tư hiểu phương tiện vừa đủ để tự làm và điều khiển người khác làm; này Byagghapajja, đây gọi là đầy đủ sự tháo vát. Và này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ phòng hộ?
— Dìghajanu, Người Koliya (AN 8.54), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Ðầy đủ sự tháo vát, đầy đủ phòng hộ, làm bạn với thiện, sống thăng bằng điều hòa. Này Byagghapajja, thế nào là đầy đủ sự tháo vát?
— Dìghajanu, Người Koliya (AN 8.54), bản dịch HT. Thích Minh Châu
02Tuệ Duyên gợi ý thực hành
Từ lời Kinh trên, Tuệ Duyên xin gợi ý vài điều nhỏ, để bạn tự cân nhắc:
Một, hãy nhìn lại xem mình có đang thực sự "tháo vát" với nghề của mình không — tức là có hiểu rõ công việc mình làm, có chịu học thêm khi thấy mình còn thiếu, hay đang làm việc bằng thói quen cũ, chán mà không tìm cách đổi mới.
Hai, hãy xem lại cách mình giữ những gì đã có — không chỉ là tiền bạc, mà cả kỹ năng, mối quan hệ nghề nghiệp, uy tín đã xây. Có khi người ta chán nghề vì đã để những thứ này rơi rụng dần mà không hay.
Ba, hãy để ý mình đang thân cận với ai trong lúc khó khăn này. Bạn tốt trong công việc không phải người tô vẽ cho bạn ảo tưởng, mà là người giúp bạn nhìn thật và đi tiếp. Nếu quanh mình toàn người than vãn, chán chường, có lẽ nên tìm thêm những người đang thật sự cố gắng để học hỏi.
Đây là những gợi ý để bạn tự quan sát, không phải công thức bảo đảm sẽ có việc mới hay hết chán nghề. Mỗi người có hoàn cảnh riêng, cần tự mình cân nhắc cho phù hợp.
Một việc làm ngay hôm nay
Hôm nay, thay vì tiếp tục lo lắng suông hoặc chán nản suông, Tuệ Duyên gợi ý một việc nhỏ: hãy dành ra một khoảng thời gian ngắn, chừng hai mươi phút, để luyện lại một kỹ năng nghề mà bạn biết mình còn yếu hoặc đã lâu không dùng tới. Không cần nhiều, không cần hoàn hảo. Chỉ cần bạn ngồi xuống, làm thật, để tay và đầu mình chạm lại vào công việc — thay vì chỉ chạm vào nỗi lo về công việc.
Việc nhỏ này không phải là cách để cầu một cơ hội tốt sẽ đến. Nó chỉ là cách để mình bắt đầu tinh cần trở lại, trước khi nghĩ đến bất cứ điều gì khác.
---
Phần trích trong mục Lời Kinh là nguyên văn bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu. Phần thực hành phía dưới là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh.
Nguồn trích:
- Dìghajanu, Người Koliya (AN 8.54), bản dịch HT. Thích Minh Châu
Muốn biết vùng đời sống nào đang cần bạn để tâm nhất lúc này, bạn có thể xem lá số của mình.
Muốn đọc kỹ hơn nữa, bản luận giải tử vi đầy đủ dạng PDF được viết riêng cho lá số của bạn — đủ mười hai cung, kèm vận trình mười năm.