Chị H. hay đi chùa vào ngày rằm, mỗi lần đều bỏ vào thùng công đức một khoản kha khá. Chị làm vậy nhiều năm, lòng tin rằng mình đang "tích phước", rằng cuộc sống rồi sẽ nhẹ nhàng hơn. Nhưng ở nhà, chị nóng tính với chồng con, hay nói lời cay nghiệt khi bực bội, ít khi giữ lời hứa nhỏ. Chị bối rối: mình có làm phước mà sao lòng vẫn không yên, các mối quan hệ vẫn cứ trục trặc?
Trong Tử Vi, cung Phúc Đức không nói về tiền của hay may mắn tức thời. Cung này thường được xem như nơi phản ánh nền tảng tinh thần, cách một người tích lũy sự an ổn bên trong qua thời gian, cách người ấy đối xử với đời và được đời đối xử lại. Đây chỉ là một lăng kính để nhận diện xu hướng, không phải lời tuyên bố cố định về một con người. Ai cũng có thể vun bồi phần này, bất kể lá số nói gì.
Đức Phật không dạy tích phước là một hành động đơn lẻ, càng không phải chuyện quy ra vật chất. Ngài chỉ ra rằng phước sinh từ ba nơi: từ sự cho đi đúng đắn, từ việc giữ mình trong khuôn phép đạo đức, và từ công phu tu tập tâm. Ba việc này bổ sung cho nhau. Cho đi mà không giữ giới, tâm vẫn dễ tổn hại người khác. Giữ giới mà không tu tập, tâm vẫn dễ chao đảo trước cảnh đời. Chị H. bỏ tiền công đức nhưng thiếu phần giữ giới trong lời nói, thiếu phần tu tập để nhìn lại cơn nóng giận của mình — nên phước chưa trọn.
Đáng chú ý hơn, Đức Phật còn nói đến một hình thức bố thí rất gần gũi: bố thí sự không sợ hãi. Khi một người từ bỏ sát sanh, người ấy đang cho đi thứ quý giá nhất — sự an toàn — cho tất cả chúng sinh quanh mình. Đây là món quà không cần vật chất, không cần khoản tiền nào, nhưng có sức nặng vô lượng.
Sau đây là những đoạn Kinh nói rõ hơn về ba phước nghiệp sự, và về loại bố thí không sợ hãi ấy.
01Lời Kinh
“Xxxviii) Ba phước nghiệp sự: Thí hành phước nghiệp sự, giới hành phước nghiệp sự, tu hành phước nghiệp sự.
— Kinh Phúng tụng (DN 33), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Này các Tỷ-kheo, có năm bố thí này, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày, được biết là truyền thống cổ xưa, trước không tạp loạn, hiện tại không tạp loạn, tương lai không tạp loạn, không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Thế nào là năm?
— Nguồn Nước Công Ðức (AN 8.39), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Ở đây, này các Tỷ-kheo, Thánh đệ tử đoạn tận sát sanh, từ bỏ sát sanh. Này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử từ bỏ sát sanh, đem cho không sợ hãi cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hận thù cho vô lượng chúng sanh, đem cho không hại cho vô lượng chúng sanh; sau khi cho vô lượng chúng sanh, không sợ hãi, không hận thù, không hại, vị ấy sẽ được san sẻ vô lượng không sợ hãi, không hận thù, không hại. Này các Tỷ-kheo, đây là bố thí thứ nhất, là đại bố thí, được biết là tối sơ, được biết là lâu ngày … không bị những Sa-môn, những Bà-la-môn có trí khinh thường. Này các Tỷ-kheo, đây là nguồn nước công đức thứ tư, là nguồn nước thiện … dẫn đến khả ái, khả hỷ, khả ý, hạnh phúc, an lạc.
— Nguồn Nước Công Ðức (AN 8.39), bản dịch HT. Thích Minh Châu
02Tuệ Duyên gợi ý thực hành
Tuệ Duyên xin gợi ý ba hướng thực hành, để mỗi người tự chọn phần phù hợp với mình:
1. Về bố thí: không nhất thiết phải là tiền bạc. Có thể là một lời động viên đúng lúc, một sự lắng nghe không phán xét, hay đơn giản là nhường một điều nhỏ cho người cần hơn mình.
2. Về giữ giới: thử quan sát lời nói của mình trong một ngày. Khi sắp nói lời gây tổn thương, dừng lại một nhịp thở trước khi nói tiếp. Đây là cách "cho đi sự không sợ hãi" ngay trong lời ăn tiếng nói hằng ngày.
3. Về tu tập: dành một khoảng thời gian ngắn mỗi ngày để ngồi yên, quan sát hơi thở, quan sát tâm mình đang nghĩ gì. Không cần đạt điều gì to tát, chỉ cần quen dần với việc nhìn lại chính mình.
Một việc làm ngay hôm nay
Hôm nay, thử làm một việc nhỏ, không cần ai biết đến, không đăng lên đâu cả: nhường một điều gì đó cho ai đó trong nhà hoặc nơi làm việc — một chỗ ngồi, một phần việc nặng hơn, một câu nói dễ chịu thay vì phàn nàn. Làm xong thì thôi, không cần kể lại. Chỉ cần tự mình biết rằng mình vừa gieo một hạt giống lành, nhẹ nhàng và thật lòng.
---
Phần trích trong mục Lời Kinh là nguyên văn bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu. Phần thực hành phía dưới là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh.
Nguồn trích:
- Kinh Phúng tụng (DN 33), bản dịch HT. Thích Minh Châu
- Nguồn Nước Công Ðức (AN 8.39), bản dịch HT. Thích Minh Châu
Muốn biết vùng đời sống nào đang cần bạn để tâm nhất lúc này, bạn có thể xem lá số của mình.
Nếu muốn giữ lại để đọc dần, có bản luận giải tử vi dạng PDF viết riêng theo lá số của bạn, đọc được cả khi không nối mạng.