Có một người bạn kể rằng, cả tháng qua anh mất ngủ vì một câu nói vô tình của người quen. Người đó bảo: "Nghề của anh là nghề không sạch." Anh làm nghề buôn bán thịt, cũng được mười năm. Cửa hàng nhỏ, khách quen, thu nhập đủ nuôi vợ con. Anh chưa từng nghĩ mình đang làm gì sai. Câu nói kia như một nhát cắt, khiến anh nhìn lại từng ngày mở hàng, cân thịt, gói cho khách. Anh tự hỏi: mình có đang sống bằng một nghề không nên làm hay không?
Vùng Tử Vi liên quan đến chuyện nghề nghiệp thường nằm ở cung Quan Lộc. Người xưa dùng cung này để xem xu hướng làm việc, cách một người xây dựng sự nghiệp và kiếm sống. Nhưng cần nhớ, lá số chỉ cho thấy một vùng thiên hướng. Nó không phải là lời phán về đạo đức, cũng không phải là bản án cho một con người. Cùng một cung Quan Lộc gợi ra hướng buôn bán, có người chọn buôn bán thực phẩm, có người chọn buôn bán vật dụng gia đình. Lá số không quyết định mình chọn bán thứ gì. Người chọn bán thứ gì là mình.
Thành ra, câu hỏi thật sự không nằm ở chỗ lá số nói mình hợp nghề gì. Câu hỏi nằm ở chỗ: trong những nghề mình có thể làm, nghề nào nuôi sống mình mà không làm hại mình và người khác? Đó là lúc cần một lằn ranh rõ ràng hơn.
Đức Phật không dạy rằng tất cả mọi nghề đều giống nhau. Có những nghề mang lại tiền bạc, nhưng lại khiến tâm người làm nghề và người nhận hàng hóa cùng chịu tổn thương. Đức Phật nói đến năm nghề buôn bán mà một người cư sĩ không nên làm, không phải vì những nghề đó nghèo khó, mà vì chúng gắn với sự tổn hại đến chúng sinh. Khi nghe những lời này, người làm nghề lâu năm có thể thấy bất an. Nhưng đó là một cơ hội để nhìn lại, chứ không phải để tự kết tội mình. Lời Kinh giúp mình thấy rõ từng giới hạn, để tự thân biết nên đi tiếp hay nên đổi hướng.
01Lời Kinh
“—Có năm nghề buôn bán này, này các Tỷ-kheo, một nam cư sĩ không nên làm. Thế nào là năm? Buôn bán đao kiếm, buôn bán người, buôn bán thịt, buôn bán rượu, buôn bán thuốc độc.
— Người Buôn Bán (AN 5.177), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Và thế nào, này các Tỷ-kheo là chánh mạng hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y? Ở đây, này các Tỷ-kheo, vị Thánh đệ tử bỏ tà mạng, nuôi sống với chánh mạng; như vậy, này các Tỷ-kheo là chánh mạng hữu lậu, thuộc phước báo, đưa đến quả sanh y.
— Ðại kinh Bốn mươi (MN 117), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Và này các Tỷ-kheo, thế nào là chánh mạng thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi? Cái gì, này các Tỷ-kheo thuộc về từ bỏ, từ đoạn, từ khước, viễn ly tà mạng đối với một vị tu tập Thánh đạo, thuần thục trong Thánh đạo. Có vô lậu tâm, có Hiền Thánh tâm; như vậy, này các Tỷ-kheo, là chánh mạng thuộc bậc Thánh, vô lậu, siêu thế, thuộc đạo chi.
— Ðại kinh Bốn mươi (MN 117), bản dịch HT. Thích Minh Châu
02Tuệ Duyên gợi ý thực hành
Dưới đây là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh. Mỗi người tùy theo hoàn cảnh mà thực hành.
Việc thứ nhất: ngồi yên, viết ra giấy nghề nghiệp hiện tại của mình. Sau đó viết tiếp một câu trả lời thật thà: "Nghề này có làm ai đau đớn, mất tự do, hay sợ hãi không?" Chỉ cần trả lời đúng một câu, không cần phân tích dài. Nếu câu trả lời là có, ghi thêm: ai là người chịu tổn hại trực tiếp.
Việc thứ hai: nếu nghề của mình không nằm trong năm nghề nên tránh, hãy tìm một việc nhỏ trong công việc hằng ngày để làm cho nghề của mình sạch và ngay thẳng hơn. Ví dụ người bán hàng có thể cân đúng, nói đúng chất lượng, không phóng đại. Người làm văn phòng có thể tránh lấy công của đồng nghiệp. Người dạy học có thể chuẩn bị bài kỹ hơn để người học thật sự hiểu.
Việc thứ ba: nếu nghề của mình nằm trong năm nghề nên tránh, đừng vội bỏ nghề trong hoảng loạn. Hãy ghi ra ba bước nhỏ để chuyển dần sang công việc khác không gây tổn hại. Có thể là học thêm một kỹ năng mới, tìm người quen làm nghề khác để hỏi chuyện, hoặc giảm dần một phần công việc chưa hợp lẽ. Thay đổi từ từ, nhưng có hướng rõ.
Một việc làm ngay hôm nay
Hôm nay, hãy dành mười phút, ngồi trước một tờ giấy trắng. Viết xuống một câu: "Nghề của tôi đang nuôi sống tôi bằng cách nào?" Rồi viết tiếp: "Có sinh mạng nào phải chịu khổ vì miếng cơm của tôi không?" Không cần tìm ra câu trả lời hoàn hảo. Chỉ cần thấy rõ những gì đang diễn ra. Sự thấy rõ đó là bước đầu của chánh mạng.
---
Phần trích trong mục Lời Kinh là nguyên văn bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu. Phần thực hành phía dưới là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh.
Nguồn trích:
- Người Buôn Bán (AN 5.177), bản dịch HT. Thích Minh Châu
- Ðại kinh Bốn mươi (MN 117), bản dịch HT. Thích Minh Châu
Muốn biết vùng đời sống nào đang cần bạn để tâm nhất lúc này, bạn có thể xem lá số của mình.
Nếu muốn giữ lại để đọc dần, có bản luận giải tử vi dạng PDF viết riêng theo lá số của bạn, đọc được cả khi không nối mạng.