Có một người chồng, ban đầu chỉ ngồi vào bàn mạt chược cho vui với bạn bè cuối tuần. Vài năm sau, nhà cửa cầm cố, vợ con nghi ngờ từng lời anh nói, bạn bè cũ cũng dần tránh mặt. Anh không phải người xấu. Anh chỉ đi vào một con đường mà càng đi càng khó quay ra.
Trong lá số Tử Vi, những cung như Tài Bạch, Phúc Đức, hay các sao mang tính đào hoa, hao tán, đôi khi được nhắc tới như dấu hiệu của người dễ bị cuốn vào cờ bạc, cá cược, hoặc các cuộc vui tốn kém. Đây chỉ là một lăng kính để nhận diện xu hướng, không phải lời khẳng định về một con người. Nhiều người mang sao này vẫn sống bình an, vì họ hiểu tâm mình và biết dừng đúng lúc. Lá số chỉ ra vùng cần chú ý, còn cách sống là do mình chọn mỗi ngày.
Cờ bạc không chỉ lấy đi tiền bạc. Nó len vào tâm trước, rồi mới lấy đi tài sản, thời gian, và sau cùng là các mối quan hệ. Người thắng sinh lòng tham muốn thắng nữa, người thua sinh lòng sân hận muốn gỡ lại. Cả hai trạng thái đều khiến tâm không còn yên, và khi tâm không yên, người ta dễ nói dối người thân, dễ bỏ bê công việc, dễ tìm đến những người bạn cùng cảnh ngộ để có chỗ dựa. Từ một tâm niệm nhỏ, cả một vòng đổ vỡ được dựng lên.
Đức Phật, khi dạy về đời sống của người tại gia, đã chỉ ra rất cụ thể những nguy hiểm của việc đam mê cờ bạc, việc phung phí tài sản, và việc thân cận bạn xấu. Đây không phải lời răn đe từ xa, mà là một sự quan sát rất gần với những gì người chồng trong câu chuyện trên đã trải qua.
01Lời Kinh
“Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm: Nếu thắng thì sanh oán thù, nếu thua thì tâm sanh sầu muộn, tài sản hiện tại bị tổn thất, tại hội trường (pháp đình) lời nói không hiệu lực, bằng hữu đồng liêu khinh miệt, vấn đề cưới gả không được tín nhiệm vì người đam mê cờ bạc không xứng để có vợ. Này Gia chủ tử, đam mê cờ bạc có sáu nguy hiểm như vậy.
— Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (DN 31), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Thế nào là không theo sáu nguyên nhân phung phí tài sản? Này Gia chủ tử, đam mê các loại rượu là nguyên nhân phung phí tài sản. Du hành đường phố phi thời là nguyên nhân phung phí tài sản. La cà đình đám hí viện là nguyên nhân phung phí tài sản. Ðam mê cờ bạc là nguyên nhân phung phí tài sản. Giao du ác hữu là nguyên nhân phung phí tài sản. Quen thói lười biếng là nguyên nhân phung phí tài sản.
— Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (DN 31), bản dịch HT. Thích Minh Châu
“Này Gia chủ tử, thân cận các ác hữu có sáu nguy hiểm: Những kẻ cờ bạc, loạn hành, nghiện rượu, những kẻ trá ngụy, lường gạt, bạo động là những người bạn, là những thân hữu của người ấy. Này Gia chủ tử, thân cận ác hữu có sáu nguy hiểm như vậy.
— Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (DN 31), bản dịch HT. Thích Minh Châu
02Tuệ Duyên gợi ý thực hành
Tuệ Duyên xin gợi ý vài điều, ai thấy phù hợp thì thử áp dụng theo cách của mình:
Một, mỗi lần thấy trong lòng dấy lên ý muốn "chơi thêm một ván nữa để gỡ", hãy dừng lại vài giây và tự hỏi: mình đang muốn gỡ tiền, hay đang bị cơn giận vì thua chi phối? Nhận ra được cảm xúc đang điều khiển mình là bước đầu để không bị nó dẫn đi xa hơn.
Hai, nhìn lại những người mình hay ngồi cùng bàn. Không cần cắt đứt ai, nhưng cần thành thật hỏi: những buổi gặp này đang nuôi dưỡng điều gì trong mình, sự an vui hay sự bất an kéo dài?
Ba, khi tiêu tiền vào bất cứ cuộc vui nào, thử ghi lại một dòng ngắn: hôm nay mình chi bao nhiêu, và sau đó lòng mình thấy nhẹ hay nặng. Việc ghi chép nhỏ này giúp mình nhìn thấy sự thật, thay vì để cảm giác mơ hồ trôi qua.
Một việc làm ngay hôm nay
Hôm nay, dành khoảng mười phút ngồi yên một mình, không cần thiền định gì cao xa. Chỉ cần nhớ lại lần gần nhất mình bước vào một cuộc chơi có ăn thua, dù nhỏ. Hỏi lòng mình thật chậm: lúc đó mình vui, hay mình đang trốn một điều gì đó trong đời sống? Không cần trả lời ngay. Chỉ cần đặt câu hỏi đó ra, và để nó ở lại trong mình.
---
Phần trích trong mục Lời Kinh là nguyên văn bản dịch của Hoà thượng Thích Minh Châu. Phần thực hành phía dưới là gợi ý của Tuệ Duyên, không phải lời Kinh.
Nguồn trích:
- Kinh Giáo thọ Thi-ca-la-việt (DN 31), bản dịch HT. Thích Minh Châu
Muốn biết vùng đời sống nào đang cần bạn để tâm nhất lúc này, bạn có thể xem lá số của mình.
Nếu muốn giữ lại để đọc dần, có bản luận giải tử vi dạng PDF viết riêng theo lá số của bạn, đọc được cả khi không nối mạng.
